Monthly Archives: Ιουνίου 2013

Αι συνέπειαι των απαγορεύσεων

text2996Δεν έχει παρέλθει ούτε μία εβδομάδα από τότε που έχασαν τη ζωή τους στο Ιράν τέσσερις νέοι άνθρωποι από κατανάλωση νοθευμένου αλκοόλ. Άλλοι 300 νοσηλεύονται δηλητηριασμένοι, εκ των οποίων οι εννέα σε σοβαρή κατάσταση (http://bit.ly/19BDlih). Ποια είναι η ενστικτώδης αντίδραση του μέσου Έλληνα αναγνώστη της είδησης; Πιθανώς, η αντίδραση συνοψίζεται στην περίφημη πια φράση «Πού ‘ν’ το κράτος;». Ότι το κράτος δηλαδή, δεν έκανε για τον α ή τον β λόγο καλά τη δουλειά του, με αποτέλεσμα όλοι αυτοί οι πολίτες να πέσουν θύματα κάποιου ανεύθυνου παραγωγού αλκοολούχων ποτών.

Καταρχάς, στο Ιράν απαγορεύεται η κατανάλωση αλκοόλ από το 1979, από την εποχή της ισλαμικής επανάστασης. Κάτι αντίστοιχο προσπαθεί να κάνει ο Ερντογάν στην Τουρκία στις ημέρες μας. Ο λόγος; πρωτίστως θρησκευτικός: το υπαγορεύει ένα βιβλίο που γράφτηκε πριν από 1500 χρόνια. Κατά δεύτερον, το επιχείρημα του Ερντογάν: θέλουμε μία υγιή, νηφάλια γενιά. Η κατανάλωση αλκοόλ οδηγεί στην πνευματική(;), ηθική(;) και ποιος ξέρει τι άλλη διαφθορά.

Έχουμε λοιπόν ένα κράτος που απαγορεύει στους πολίτες του να καταναλώνουν ένα προϊόν το οποίο σε κοινωνίες σαν τη δική μας πωλείται ελεύθερα στα περίπτερα. Οπισθοδρόμηση, θα πείτε. Τυραννία. Τριτοκοσμική κατάσταση. Άκου εκεί να απαγορεύεται να πιεις μια μπύρα! Μια στιγμή όμως: σύμφωνα με ποιο επιχείρημα κρίνουμε ως λανθασμένη αυτήν την πρακτική του Ιράν; Διαφωνούμε ότι το αλκοόλ κάνει κακό; Διόλου. Το αλκοόλ σε κάνει να μεθάς, να παραπατάς, να ξερνάς, να δέρνεις τη γυναίκα σου, να καταστρέφεις το συκώτι σου, να οδηγείς παράτολμα, να μαλώνεις με τους καλύτερους φίλους σου. Χίλια δυο προβλήματα. Δυνατά επιχειρήματα…

Μάλλον λοιπόν, είτε πιστεύουμε ότι το αλκοόλ δεν κάνει τόσο κακό, κάτι που διαψεύδεται από την επιστήμη και την εμπειρία, είτε πιστεύουμε ότι το κράτος δεν έχει καμιά δουλειά να μας λέει πώς θα ζούμε στην προσωπική μας ζωή και πώς θα διασκεδάζουμε με τους φίλους μας. Όταν κάποιος παρεκτραπεί, λόγω αλκοόλ, υπάρχει άλλωστε ο νόμος, που θα τον συνετίσει.

Εμείς εδώ στους Φοιτητές για την Ελευθερία εγγραφόμαστε σε αυτήν τη δεύτερη ομάδα. Πιστεύουμε ότι όντως, το κράτος δεν έχει καμιά δουλειά να μας λέει πώς θα ζούμε τη ζωή μας, ιδιαίτερα όταν το θέμα έχει να κάνει με τη διαχείριση του ίδιου μας του σώματος. Η ιδιοκτησία του σώματός μας (self-ownership) είναι απαράβατη αξία, και το πώς θα το διαχειριστούμε είναι ζήτημα στο οποίο μόνον εμείς μπορούμε να έχουμε λόγο. Αν τρώμε περισσότερο από ό,τι πρέπει, αν γυμναζόμαστε λίγο, αν καπνίζουμε 2 πακέτα την ημέρα, αν κάνουμε τατουάζ, piercing, αν δοκιμάζουμε ουσίες, αν κάνουμε bungee jumping, όλα αυτά είναι θέματα που θα πρέπει να βρίσκονται μακριά από τη ρύθμιση του κράτους. Προς Θεού, δεν προτρέπουμε κανέναν να ακολουθήσει τέτοια ζωή, αλλά όποιοι θέλουν να το κάνουν, θα πρέπει να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και να προχωρούν ελεύθερα. Αλλιώς γιατί να μην απαγορεύσουμε και τις τηγανητές πατάτες; Είναι γνωστός άλλωστε ο βλαβερός τους αντίκτυπος στην υγεία μας.

Όταν το κράτος λοιπόν αποφασίσει ότι «για το καλό μας», επιβάλλεται να επέμβει – και πάντα υπάρχουν άνθρωποι που είναι πρόθυμοι να αποφασίσουν πριν από εμάς, για εμάς – για τη σωτηρία μας από τον τάδε ή τον δείνα «κίνδυνο», συνήθως ακολουθούν εικόνες όπως αυτές στο Ιράν. Η εμπορεία του αλκοόλ περνάει από την αγορά, που έχει συμφέρον να είναι ανταγωνιστική και ποιοτική, στον υπόκοσμο και στις μαφίες. Γιατί δεν μπορείς να σταματήσεις το άτομο, με έναν νόμο κι ένα άρθρο, από το να κάνει αυτό που του αρέσει, στον εαυτό του. Με αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση των τιμών, την έξαρση της εγκληματικότητας, τη νόθευση του προϊόντος και την κατακόρυφη πτώση της ποιότητας, την έλλειψη ελέγχου από την κοινωνία των πολιτών. Αναγκάζεσαι να παραβείς τον νόμο, να κρυφτείς, να πληρώσεις ακριβά, να συναναστραφείς με σκοτεινούς ανθρώπους, σε σκοτεινά δρομάκια – ανθρώπους που δεν θα είχες καμία όρεξη να γνωρίσεις υπό φυσιολογικές συνθήκες. Δίπλα στο παράνομο αλκοόλ θα γνωρίσεις και τα παράνομα ναρκωτικά, και την παράνομη πορνεία.

Πότε νομιμοποιείται το κράτος λοιπόν να μας υπαγορεύσει τι μπορούμε και τι δεν μπορούμε να κάνουμε στο σώμα μας; Το τσιγάρο σκοτώνει, το αλκοόλ επίσης, τα ναρκωτικά το ίδιο. Όλα ενέχουν εξάρτηση. Έχουν δίκιο ο Ερντογάν και οι Αγιατολάχ; Ή μήπως έχει όντως βάρος η απαίτηση ελευθερίας και η αξίωση να περιορίζεται το κράτος στα του (μικρού) οίκου του και να μην παρεμβαίνει σε κάθε πτυχή της ζωής των προσώπων που έτυχε να υπάγονται στην πολιτεία του; Σκεφτείτε το.