Monthly Archives: Δεκέμβριος 2014

Ιδιωτικά Πανεπιστήμια: Αναγκαία Μεταρρύθμιση

του Ιωάννη Π. Χουντή

Κατά το παρελθόν έχουμε ανοίξει την συζήτηση της ιδιωτικής εκπαιδεύσεως στη χώρα μας με μικρή επιτυχία. Φυσικά το συγκεκριμένο ζήτημα έχει αποτελέσει πολλάκις θέμα-ταμπού για μεγάλο μέρος του πολιτικού προσωπικού αλλά και για τη πλειονότητα του πληθυσμού. Δεν ήταν πολλοί οι Υπουργοί Παιδείας που έφεραν στο τραπέζι τη συζήτηση για την δημιουργία ανωτάτων ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, των οποίων τα πτυχιακά διπλώματα δεν θα υστερούν σε σχέση με τα αντίστοιχα κρατικά. Έχουμε μείνει αρκετά πίσω στη συγκεκριμένη συζήτηση, εάν αναλογιστεί κανείς τις ευρωπαϊκές αλλά και διεθνείς εξελίξεις. Μπορεί στην Ελλάδα του 2014 να υπάρχουν κάποια ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα αλλά δεν υφίσταται η παραμικρή αμφιβολία ότι δεν αποτελούν το στόχο των περισσοτέρων υποψηφίων φοιτητών αλλά και ότι τα πτυχία τους δεν τυγχάνουν όμοιας αναγνωρίσεως και στον δημόσιο αλλά και τον ιδιωτικό εργασιακό τομέα. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί παρά με την αναθεώρηση σχετικών άρθρων του Συντάγματος, με μία θαρραλέα συνταγματική αναθεώρηση, που θα ανοίξει το δρόμο για ανεγνωρισμένα Ιδιωτικά Ιδρύματα.

Γιατί, όμως, να είναι ελάχιστοι οι Υπουργοί Παιδείας τα τελευταία χρόνια που πρότειναν τη δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων με ισότιμη νομική αλλά και εκπαιδευτική ισχύ με τα ιδιωτικά; Γιατί οι υπόλοιποι Υπ.Παιδείας, προερχόμενοι από τον ευρύτερο φιλελεύθερο χώρο δεν υποστήριξαν αυτή την επιλογή; Μα φυσικά γιατί η Συνταγματική Αναθεώρηση της Κυβερνήσεως Κ. Καραμανλή το 2004 πήγε χαμένη και δεν αναθεωρήθηκε το κρίσιμο Άρθρο 16, που δένει τα χέρια κάθε Υπουργού. Κανείς θα πρέπει να αναλογιστεί γιατί η χώρα μας αρνείται τη δημιουργία ανώτατης ιδιωτικής παιδείας ενώ έχει επιτρέψει τη δημιουργία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας ιδιωτικής εκπαιδεύσεως.

Το προνοιακό και κοινωνικό κράτος στηρίζεται στις αρχές της δωρεάν παιδείας και της δωρεάν υγείας που βασίζονται στις κοινωνικές ασφαλίσεις. Η Νέα Δημοκρατία ως πολιτική δύναμη αλλά και η πλειονότητα των πολιτικών κομμάτων εν Ελλάδι έχουν αρνηθεί, μέχρι πρότινος φυσικά, οπότε και το θέμα επανήλθε στην επικαιρότητα, τη δημιουργία ιδιωτικών εκπαιδευτικών θεσμών στην ανώτατη εκπαίδευση, οι οποίοι τονίζω, θα φέρουν ισότιμη κρατική αναγνώριση με τους δημοσίους.

Η φιλελεύθερη παράδοση στηρίζεται στις αρχές της Ισότητας, της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας. Η ελευθερία για την επιλογή του εκπαιδευτικού ινστιτούτου, από το οποίοι θα λάβει ο καθείς την παιδεία του δεν αποτελεί πραγματικότητα στη χώρα μας. Θα πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί να μην παρέχεται νομικά η επιλογή σε όποιον, φυσικά το επιθυμεί, παράλληλα με την δημόσια προσφερόμενη ανώτατη εκπαίδευση και η ιδιωτική πανεπιστημιακή φοίτηση; Γιατί τα μοναδικά ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα στη χώρα μας να είναι ο τόπος που καταλήγουν αποτυχημένοι υποψήφιοι, οι οποίοι δεν πέτυχαν τους στόχους τους κατά τη διάρκεια των πανελληνίων εξετάσεων;

Γιατί δεν επιθυμούμε οι 25.000 περίπου φοιτητές που σπουδάζουν στο εξωτερικό σε ιδιωτικά πανεπιστήμια να επιστρέψουν στη χώρα μας και να επενδυθούν αυτά τα κεφάλαια στην εκπαιδευτική οικονομία της εγχώριας αγοράς δημιουργώντας νέες ευκαιρίες, νέες θέσεις εργασίας αλλά και νέες πηγές και εστίες έρευνας;

Η ιδιωτική πρωτοβουλία είναι έτοιμη να επενδύσει στην ανώτατη εκπαίδευση,εφόσον δοθούν ισότιμες αναγνωρίσεις από το κράτος και το Υπουργείο Παιδείας. Όπως ο κάθε ασθενής έχει την επιλογή να αποτανθεί σε ένα ιδιώτη ιατρό ή σε ένα ασφαλιστικό ταμείο έτσι και ο κάθε γονέας, ο κάθε υποψήφιος σπουδαστής θα πρέπει να έχει το απαραβίαστο και απαρασάλευτο δικαίωμα να επιλέγει την μορφή και δομή του εκπαιδευτικού ιδρύματος που επιθυμεί. Η αρχή της Ισότητας που αποτελεί πάγιο αίτημα του λοκιανού και κλασικού φιλελευθερισμού πρέπει να αποτελέσει μία πραγματικότητα και στο πεδίο της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας.

Σε ελάχιστες χώρες του κόσμου περιορίζεται ένας οργανισμός από το να ιδρύσει ένα μη κρατικό πανεπιστήμιο, με ισότιμη αναγνώριση πτυχιακά, και να από το να επενδύσει ιδία χρηματικά και όχι κρατικά κεφάλαια. Εάν θέσουμε στο περιθώριο την ανόητη και αβάσιμη φοβία αριστερογενούς και σοσιαλογενούς προελεύσεως, ότι «τα πανεπιστήμια του κράτους θα παρακμάσουν, θα ιδιωτικοποιηθούν και θα απαξιωθούν» και εξετάσουμε το ευρωπαικό και διεθνές περιβάλλον θα καταλάβουμε ότι η πραγματικότητα έχει αναθεωρήσει και υπερκεράσει τέτοιες φοβικές και απαρχαιωμένες προνοιακές αντιλήψεις.

Η ίδια η ελευθερία του ατόμου, στη σύγχρονη φιλελεύθερη Δημοκρατία και κοινωνία στην οποία ζούμε, έρχεται σε πάγια ρήξη με την απόρριψη της εκπαιδευτικής επιλογής. Ένα ακόμα βασικό επιχείρημα υπέρ της ανωτάτης ιδιωτικής εκπαιδεύσεως είναι το ακόλουθο:

Γιατί δεν επιθυμούμε οι 25.000 περίπου φοιτητές που σπουδάζουν στο εξωτερικό σε ιδιωτικά πανεπιστήμια να επιστρέψουν στη χώρα μας και να επενδυθούν αυτά τα κεφάλαια στην εκπαιδευτική οικονομία της εγχώριας αγοράς δημιουργώντας νέες ευκαιρίες, νέες θέσεις εργασίας αλλά και νέες πηγές και εστίες έρευνας; Το ιδιωτικό πανεπιστήμιο με ανεπτυγμένα μέσα μπορεί να αποτελέσει κυψέλη έρευνας, εξέλιξης και προόδου.

Στην κοινωνία του 21ου αιώνα έχει έρθει, επιτέλους, η στιγμή να αποδεσμευτούμε από διάφορα στεγανά και θέσφατα γύρω από το τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης και να κάνουμε το απαραίτητο βήμα για τη δημιουργία των πολυπόθητων ιδιωτικών πανεπιστημίων με ισότιμη αναγνώριση, όπως σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες του εξωτερικού, ώστε να επέλθει η πολυπόθητη ποιοτική αναβάθμιση της παρεχόμενης παιδείας, να υπάρξει ανάπτυξη στην αγορά της παιδείας, να μειωθεί η ανεργία και τελικά, σε ηθικό επίπεδο, να διασφαλιστεί η ελευθερία της επιλογής του ατόμου.

*Άρθρο δημοσιευμένο στο AllWrite.gr μετά μικρής αναθεώρησης.

Ελληνικό Πανεπιστήμιο: Λύσεις και Ενστάσεις

του Ιωάννη Π. Χουντή

Aποτελεί κοινό τόπο στον νεοελληνικό διάλογο η απούσα ανωτάτη ιδιωτική εκπαίδευση στην χώρα μας. Ήρθε, λοιπόν η ώρα να μιλήσουμε ανοιχτά για τα μεγάλα προβλήματα, που αντιμετωπίζει το δημόσιο ελληνικό Πανεπιστήμιο, μιας και αποτελεί το μοναδικό πεδίο ιδεολογικής αντιπαραθέσεως. Λίγο καιρό πριν κανείς δεν ξεχνά τις αντιδράσεις, που προκάλεσαν οι αίσχιστες ενέργειες τριών βουλευτών της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως μαζί με τους γνωστούς-αγνώστους συν αυτώ τραμπούκους στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Εδώ και πολλά χρόνια το ελληνικό δημόσιο Πανεπιστήμιο, ο κορμός της τριτοβάθμιας εκπαιδεύσεως στη χώρα μας απολαμβάνει το λεγόμενο Πανεπιστημιακό Άσυλο. Ας δοθεί ένας απλός ορισμός, ώστε να στηριχθεί η περαιτέρω επιχειρηματολογία:

Το Πανεπιστημιακό Άσυλο, Ακαδημαϊκό Άσυλο ή Άσυλο χαρακτηρίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διδασκαλία, καθώς και την ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών μέσα σε πανεπιστημιακούς χώρους. Το άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των ιδρυμάτων και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.

Ακαδημαική ελευθερία στην έρευνα και την διδασκαλία. Προφανώς όσοι κινούμαστε στα πλαίσια των Πανεπιστημίων, όσοι θέλουμε να θεωρούμε εαυτούς ως εν δυνάμει επιστήμονες, δεν μπορούμε παρά να αποδεχόμαστε την ελευθερία εκφράσεως στην έρευνα και την διδασκαλία. Η ελευθερία λόγου, ένα βασικό δικαίωμα, που καθιέρωσε ο Διαφωτισμός και οι φιλελεύθερες ιδέες είναι και θα πρέπει να είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πανεπιστημιακού credo.

Ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών μέσα σε πανεπιστημιακούς χώρους. Ποιος είναι, που θα αρνηθεί σε έναν Έλληνα πολίτη την ελευθερία της ιδεολογικής εκφράσεως; Η Δημοκρατία είναι ανεκτική ακόμη και απέναντι στους εχθρούς της. Έτσι, ακόμη και ο ακροδεξιός φασίζων λόγος καθώς και ο ακροαριστερός, αναρχίζων και κομμουνιστικός λόγος, όλες εν γένει οι ρητορικές, που θέλουν την ανατροπή της Δημοκρατίας ιδεολογικά και δομικά, μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα. Πόσο μάλλον όλες οι υπόλοιπες θεσμικές και κοινοβουλευτικά κατοχυρωμένες ιδεολογίες. Καμία διαφωνία έως εδώ.

Αλλά, το Άσυλο εφαρμόζεται με την ανωτέρω διατυπωθείσα φύση του κατά τον νόμο στα ελληνικά Πανεπιστήμια; Ο γράφων υποθέτει, ότι δεν είναι ο μόνος που η λέξη ‘’άσυλο’’ του φέρνει στο μυαλό τραμπουκισμούς, εξω-πανεπιστημιακούς ανθρώπους να κινούνται ελεύθερα εντός των Σχολών, εγκληματικές συμπεριφορές να εξελίσσονται ελεύθερα και άλλα τέτοια. Πραγματικά το Άσυλο στο ελληνικό Πανεπιστήμιο μόνο τέτοιες συμπεριφορές και πράξεις φαίνεται να εξυπηρετεί και να προστατεύει. Εδώ, λοιπόν, αρχίζει η ιδεολογική και αμφιλεγόμενη συζήτηση περί αυτής της διατάξεως.

Oι Φοιτητές για την Ελευθερία τάσσονται υπέρ της εφαρμογής του νόμου στη περίπτωση του ακαδημαικού ασύλου, όπως αυτό προστατεύεται με το Άρθρο 3 του Νόμου 1549/2007 (ΦΕΚ Α 69/20.03.2007). Ο ορισμός, που δώσαμε, ακολουθεί το πνεύμα αυτού του άρθρου. Η εφαρμογή του νόμου στην ολότητά του θα πρέπει να καταργήσει την ψευδή και διαστρεβλωμένη κατάσταση και εφαρμογή του Ασύλου, όπως την ξέρουμε σήμερα. Σε αυτό το σημείο η λύση είναι απόλυτη. Πως θα το καταφέρουμε αυτό; Με την λήψη μέτρων προστασίας των χώρων των Πανεπιστημίων. Ήρθε η ώρα να υπάρξει περιφρούρηση των Σχολών, συστήματα ασφαλείας με ειδικές κάρτες-ταυτότητες (ID) και φυσικά με την παρουσία οργάνων, που θα επιβάλλουν την τάξη. Εάν αυτά τα σώματα θα προέρχονται από ιδιωτικές εταιρίες (security) ή θα ανήκουν στην Ελληνική Αστυνομία λίγη σημασία έχει. Σκοπός και τελική στόχευση αποτελεί η ασφάλεια των σπουδαστών, του διοικητικού και του διδακτικού προσωπικού.

Φυσικά ακόμη και δεξιές συντηρητικές Κυβερνήσεις δεν τόλμησαν να επιβάλλουν την παρουσία οργάνων τάξεως στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Ανώτατα Τεχνολογικά Ιδρύματα μέχρι σήμερα. Άραγε η παρουσία τους θα εμπόδιζε την ελεύθερη διακίνηση ιδεών; Θα εμποδίζει την ελεύθερη πανεπιστημιακή γνώμη και έρευνα; Η απάντηση πηγάζει από τη λογική και είναι ένα ηχηρό ‘’Όχι’’. Γιατί, λοιπόν, δεν πράττουμε το αυτονόητο, ώστε και η ελληνική πανεπιστημιακή ζωή να ευθυγραμμιστεί με την ευρωπαική εμπειρία; Φυσικά στην Ευρώπη τα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια είναι θεσμοθετημένα, τα συστήματα ασφαλείας κοινός τόπος καθώς και η τάξη, η ασφάλεια της σωματικής ακεραιότητας των φοιτητών και των φοιτητριών.

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα, που πηγάζει από την εμπειρία του γράφοντος. Είναι δυνατόν να εισβάλλουν χρήστες ναρκωτικών μέσα σε αίθουσα, που εκτελείται πανεπιστημιακό μάθημα και να απειλείται η υγεία των μαθητών και του διδακτικού προσωπικού; Η λύση, λοιπόν, είναι να ολοκληρώνονται τα μαθήματα μία ώρα νωρίτερα (στις 21.00 αντί για τις 22.00) ή να υπάρχουν δυνάμεις, που θα απαγορεύουν τέτοια φαινόμενα και θα τα προλαμβάνουν;

Η Αξιωματική Αντιπολίτευση δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων στη συζήτηση για το ιδανικό δημόσιο Πανεπιστήμιο. Η ακραία της φύση και πλευρά φάνηκε καθαρά έτι μία φορά.

Οφείλουμε να εκφράσουμε, σε αυτό το σημείο την ιδεολογική μας αντίθεσήμε την ύπαρξη κομματικών παρατάξεων στα ελληνικά Πανεπιστήμια. Παρατάξεις με οποιοδήποτε χρώμα δεν έχουν τίποτε να προσφέρουν στις καθημερινές ακαδημαικές διεργασίες. Συνελεύσεις αχρωμάτιστων φοιτητών θα έλυναν πολύ περισσότερα προβλήματα από τις παρούσες δήθεν ‘’πολιτικές δυνάμεις’’ των Πανεπιστημίων, που μάλλον λειτουργούν σαν κοινωνικές λέσχες. Πόσο μάλλον όταν συγκεκριμένες εξ αυτών δημιουργούν συνεχώς προβλήματα στην ομαλή ροή των πανεπιστημιακών υποχρεώσεων και ζητημάτων.

Ας κλείσουμε με μία αναφορά στις καταλήψεις. Πολλές φορές έχει ειπωθεί από νομικούς και ειδικότερους του γράφοντος σε τέτοια θέματα, ότι η κατάληψη δεν αποτελεί δικαίωμα. Είναι μία ποινικά κολάσιμη πράξη και δύναται να διωχθεί. Έχοντας καταλάβει αυτό θα πρέπει επιπροσθέτως να κατανοήσουμε, πως οι καταλήψεις στερούν τη δυνατότητα μαθήσεως από τους σπουδαστές, που αγαπούν την σχολή και το αντικείμενο σπουδών τους. Πολλές φορές δε έχουν τραγικότερα αποτελέσματα με την απώλεια ολόκληρων εξαμήνων. Η παρουσία τάξης και αναλόγων οργάνων στα Πανεπιστήμια θα λύσει και τούτο το ζήτημα, που αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα και δεν παρατηρείται σε όλες τις ευνομούμενες χώρες του Εξωτερικού.

Συνοψίζοντας, οφείλουμε να εφαρμόσουμε το Πανεπιστημιακό Άσυλο ως Άσυλο Ιδεών και Ελεύθερης Εκφράσεως και όχι ως Άσυλο Ανομίας. Επιπροσθέτως πρέπει, επί τέλους, να υπάρξει ορθή φύλαξη και περιφρούρηση των ιδρυμάτων από ανάλογα συστήματα και ειδικό προσωπικό. Τέλος, οι καταλήψεις, το αυθαίρετο και φασίζον αυτό φαινόμενο, που επιβάλλει την άποψη των λίγων σε χιλιάδες φοιτητές οφείλει να καταπολεμηθεί με τα θεσμικά και νομικά μέσα, που υπάρχουν. Αυτές οι επιταγές πρέπει να εφαρμοστούν Τώρα από μία φιλελεύθερη πρακτική και ιδεολογία, τώρα, που το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως έδειξε τα πραγματικά του χρώματα και σε αυτό το τομέα.

Υ.Γ. Ένα μπράβο σε όσους νέους Πρυτάνεις προσπαθούν να πετύχουν την εφαρμογή των νομικών διατάξεων στα σχετικά ζητήματα.

*Άρθρο δημοσιευμένο στο o-klooun.com με μερικές αναθεωρήσεις.